https://www.facebook.com/groups/1177470863076165/posts/1388892548600661

By Bill Nguyen

Băn khoăn của bạn cũng là băn khoăn của rất nhiều người có profile giống bạn (tech worker, sinh ra và lớn lên ở VN, học phổ thông và ĐH ở Việt Nam, vì là tech worker nên việc đi nước ngoài để làm việc và tiến tới định cư dễ dàng hơn so với nhiều người khác). Mình thường xuyên nhận được những câu hỏi giống như thế này, và đến cuối cùng thì không có câu trả lời chung cho tất cả mọi người. Mỗi người phải tự tìm ra câu trả lời của riêng mình.

Mình có mấy suy nghĩ như sau:

1. Không ai thay đổi được thực tế rằng bạn là người Việt.

Dù bạn có giữ thêm một quốc tịch, hoặc thậm chí bạn đã thôi quốc tịch Việt Nam (Để nhập tịch ở nước không chấp nhận song tịch như Nhật Bản, Đức, Singapore vân vân); thì bạn luôn luôn có cơ hội quay về Việt Nam, nếu như bạn thật sự khẳng định được rằng bạn không thích/ không phù hợp với cuộc sống ở một nước thứ hai nào đó (Canada) hoặc cuộc sống ở nước ngoài nói chung.

Nếu bạn đi, thì bạn có thêm một sự lựa chọn. Nếu không đi, bạn không có thêm một sự lựa chọn.

Đây không phải là câu hỏi "chọn cái này hay cái kia" mà là câu hỏi "có chọn thêm cái kia hay không".

Thật ra, nếu bạn không sang bên đó và sống một thời gian với tâm thế tìm hiểu cuộc sống lâu dài, bạn sẽ không bao giờ có được sự so sánh đầy đủ cần thiết để đưa ra quyết định. Hãy cứ đi đi, không hợp thì quay về, đâu có sao.

2. Nên đặt (số) tiền sang một bên để xác định rõ mục tiêu cuộc sống.

Ở Việt Nam, do nhiều lý do chủ quan và khách quan, mục tiêu cuộc sống thường bị gắn chặt với tiền (mặt) và các lựa chọn thường được quy ra tiền mặt để so sánh. Mình luôn nói với các bạn tech worker trẻ, thời buổi này không nên đi nước ngoài chỉ vì tiền. Nếu muốn kiếm thật nhiều tiền, ở Việt Nam có nhiều cơ hội cho chúng ta (người Việt) hơn nhiều so với ở nước khác. Thu nhập từ lương không bao giờ có thể giúp bạn trở nên rất giàu có, kể cả khi mức lương đấy tính bằng M. Muốn giàu thì phải kinh doanh, và muốn kinh doanh thì nên ở lại Việt Nam.

Thông thường thì khi cân nhắc chuyện đi hay ở, nhiều bạn hay mắc các sai lầm như:

• Quy đổi tiền theo tỉ giá hối đoái mà quên mất so sánh sức mua
• So sánh số tiền thuế (thực đóng) mà quên mất các lợi ích (thực tế) sẽ nhận được sau khi đóng thuế
• Dùng mức lương/ thu nhập hiện tại để tính chuyện lâu dài 10-20 năm mà quên mất rằng thường thì lương sẽ tăng dần theo số năm kinh nghiệm; và không tính tới chuyện career path khi làm office khác với career path khi làm remote.

Khi so sánh cuộc sống ở hai đất nước khác nhau, có trời ơi quá nhiều thứ để so, cho nên việc cố gắng so sánh bằng "số hoá" sẽ dẫn tới những nhận định sai lầm. Khó mà có thể số hoá được những thứ như:

• (Điểm cộng của nước ngoài): môi trường trong sạch, dân chủ, thượng tôn pháp luật; y tế hiện đại phát triển, có nhiều công nghệ mới hơn; việc chăm sóc sức khoẻ cho người già chuyên nghiệp và bài bản; giáo dục hiện đại, cởi mở, tôn trọng học sinh...